متأسفانه امروز با افزایش تعداد زوجهایی که بچه دار نمیشوند روبرو هستیم که میتوان برای رفع مشکل آنها و کمک به باروری از روشهای مختلف مثل آی وی اف استفاده کرد. معمولاً زوجهایی که قصد دارند این روش را انجام دهند، یکسری سؤال در ذهنشان وجود دارد که باید حتماً به آنها جواب داد. به همین خاطر ما در این مقاله از سایت دکتر میترا عبدلی سعی کردیم علاوه بر بررسی آی وی اف و نکات مربوط به آن، به شما بگوییم که هر زوج چند بار شانس استفاده از ای وی اف را دارد؛ بنابراین اگر قصد انجام این کار را دارید در ادامه همراه ما باشید.
آی وی اف چیست؟
لقاح آزمایشگاهی محیطی یک نوع تکنولوژی برای تولید مثل است که در آن تخمک از بدن زن خارج میشود و در محیط آزمایشگاهی با اسپرم مرد لقاح داده میشود. پس از مدتی نطفه تشکیل شده و برای ذخیرهسازی فرستاده خواهد شد. هر زمان که زن امکان بارداری داشته باشد، لقاح ذخیره شده به رحم منتقل میشود. البته زوجهایی که بدنشان قادر به ساخت تخمک و اسپرم نیست میتوانند از اسپرم و تخمک اهدایی استفاده کنند و حتی در برخی موارد که خانم نمیتوانند از جنین نگهداری کنند، میتوانند نطفه را داخل یک رحم جایگزین یا همان رحم اجارهای قرار دهند. در واقع خانم دیگری فرزند این افراد را حمل میکند.
این روش برای چه کسانی مناسب است؟
همانطور که میدانید ای وی اف یک عمل گران قیمت و تهاجمی است که توصیه میکنیم فقط زوجینی که به مدت یک سال برای بارداری طبیعی تلاش کردند ولی نتیجهای نگرفتند، از آن استفاده کنند. معمولاً با مشکلات زیر پزشک ای وی اف را توصیه میکند:
- آندومتریوز
- مسدود بودن لولههای فالوپ
- ناباروری به علت وجود مشکلات در اسپرم
- افراد مبتلا به مشکلات ژنتیکی با احتمال انتقال بیماری به فرزندشان
- کاهش عملکرد تخمدان
روش انجام آی وی اف
میش از آنکه آی وی اف انجام شود، باید خانمها آزمایش ذخیره تخمدان انجام دهند. در این آزمایش که شامل نمونه خون است، سطح هورمون تحریک کننده فولیکول آزمایش میشود و نتایج این آزمایش اندازه و کیفیت تخمک را مشخص میکند. برای انجام آی وی اف ۵ مرحله انجام میشود که در ادامه هر کدام را توضیح میدهیم.
مرحله اول
در این مرحله تحریک تخمکگذاری انجام میشود که برای انجام آن از داروهای باروری بهمنظور تحریک تخمکگذاری و افزایش تولید تخمک استفاده خواهد شد.
مرحله دوم
در این مرحله بازیابی تخمک با جراحی کوچکی به نام آسپیراسیون فولیکول انجام میشود که طی آن تخمک از بدن زن خارج میشود. معمولاً جراحی بهصورت سرپایی و در مطب پزشک انجام خواهد شد و برای انجام آن مادر دارو دریافت میکند تا در طول درمان احساس درد نکند. سپس پزشک با کمک تصاویر سونوگرافی و یک سوزن نازک از طریق دیواره واژن و کیسههای حاوی تخمک، تخمک و مایع هر فولیکول را بیرون میکشد. برای تخمدان دیگر نیز همین روش انجام میشود. میزان درد، گرفتگی و اسپاسم برای همه خانمها مختلف است اما در عرض یک روز برطرف میشود.
مرحله سوم
در مرحله سوم تلقیح و بارور شدن توسط پزشک انجام میشود که در آن اسپرم جدا شده و برای مخلوط شدن با تخمک در محیط مناسب به آزمایشگاه تحویل داده میشود و سپس به نطفه تبدیل خواهد شد. تزریق سیتوپلاسمیک برای زمانی که پزشک فکر کند امکان تلقیح پایین است انجام میشود که طی آن اسپرم بهصورت مستقیم درون تخمک تزریق میشود.
مرحله چهارم
در این مرحله باید جنین توسط کارکنان آزمایشگاه بهصورت مرتب بررسی میشود تا مطمئن شوند که در حال رشد است. پس از ۵ روز نطفه طبیعی دارای چندین سلول به وجود میآید که میتواند بهصورت فعال تقسیم شود و رشد صحیح داشته باشد. در این مرحله نطفه زوجهایی که خطر انتقال اختلالات ژنتیکی دارند، تحت بررسیهای دقیق و آزمایشهای تخصصی قرار میگیرد.
مرحله پنجم
در مرحله پنجم لازم است که نطفه به بطن مادر منتقل شود. این کار در مطب پزشک انجام میشود و در هوشیاری کامل مادر صورت میگیرد. در این مرحله یک لوله نازک حاوی نطفه از واژن وارد دهانه رحم شده و نطفه را در رحم آزاد میکند. اگر نطفه به دیواره رحم بچسبد رشد میکند و حاملگی اتفاق میافتد. اگر بیش از یک نطفه بهطور همزمان به رحم مادر وارد شوند، احتمال دوقلو یا سهقلو بودن بیشتر خواهد شد. سن خانم یک عوامل بسیار مهم برای تعیین تعداد دقیق انتقال جنین است.
نکاتی که باید در مورد آی وی اف بدانید!
پیش از انجام آی وی اف حتماً موارد زیر به یاد داشته باشید:
• اگر آی وی اف ناموفق باشد، بهترین زمان برای مراجعه بعدی جهت انتقال جنینهای فریز شده بستگی به شخص دارد اما بهصورت کلی باید به بیمار تا بازگشت دوره ماهانه بعدی فرصت داد که تقریباً ۲ تا ۳ ماه زمان میبرد.
• برای انجام آی وی اف و تکرار آن هیچ محدودیتی وجود ندارد و این کاملاً بستگی به تصمیم زوج و پزشک دارد.
• پس از انجام آی وی اف معمولاً پزشکان توصیه میکنند که ۲ تا ۳ هفته از مقاربت جلوگیری شود؛ زیرا به دنبال ارگاسم انقباضات رحم صورت میگیرد که میتواند برای مراحل اولیه لانه گزینی جنین ضرر داشته باشد؛ اما پیش از انجام آی وی اف بهتر است در شب قبل زوج نزدیکی داشته باشند؛ زیرا شانس حاملگی را افزایش میدهد.
• در صورت لزوم جنینهای اضافی ذخیره میشوند و میتوان در دورههای بعدی و در صورت ناموفق شدن عمل از آنها استفاده کرد.
• برای بررسی سلامت رحم پزشک از سونوگرافی با امواج صوتی فرکانس بالا استفاده میکند و همچنین میتواند یک نشانگر را از طریق مبهل و واژن وارد کند و از طریق آن بتواند بهترین شرایط تولید لقاح را به بیمار توصیه کند.
عوارض شایع بعد از عمل آی وی اف
پس از انجام آی وی اف ممکن است عوارض زیر رخ دهند:
• حساسیت پستان در اثر سطوح بالای استروژن
• گرفتگی ملایم
• ترشحات مایع روشن یا خونریزی مختصر پس از عمل
• نفخ خفیف
• یبوست
چنانچه پس از انتقال، درد متوسط یا شدیدی را احساس کردید، باید حتماً با پزشک خود در میان بگذارید.
مراجعه به پزشک
در مطالب فوق ما سعی کردیم هر آنچه لازم است در مورد آی وی اف بدانید را بررسی کنیم. طبق آنچه گفته شد برای انجام ای وی اف هیچ محدودیتی وجود ندارد و زوجها بسته به نظر خود و تشخیص پزشک میتوانند از این روش استفاده کنند. فقط لازم است پیش از انجام آن با عوارض و نکات مربوطه آشنایی داشته باشید تا بتوانید این دوران را با آگاهی کامل پشت سر بگذارد. اگر میخواهید بدانید که کاندید مناسبی برای انجام آی وی اف هستید یا خیر، میتوانید از طریق شمارههای درج شده در این سایت، نوبت ویزیت حضوری از دکتر میترا عبدلی جراح و متخصص زنان، زایمان، نازایی، فلوشیپ پزشکی جنسی را دریافت کنید تا شرایط شما بررسی شود.
